Afdeling astronomie

 

Terug naar hoofdpagina Kennis en ontwikkeling      

 

Verhouding van kleine planeten Verhouding grote / kleine planeten Verhouding zon / grote planeten Verhouding zon / overige sterren

 

De afdeling Astronomie is een van de nieuwe activiteit in onze regio en is in januari 2010 van start gegaan.
Van januari tot mei konden een aantal enthousiaste leden zich oriënteren op de Vestasterrenwacht in Oostzaan om tijdens de zomervakantie na te denken of dit onderwerp interessant genoeg is om hiermee door te gaan.
Het bleek een schot in de roos te zijn. Zo'n 10 leden hebben zich opgegeven om zich via Voeks  als lid/donateur aan te sluiten bij de Vesta Sterrenwacht in Oostzaan.  8 leden hebben in september de cursus "Sterrenkunde" en in januari 2011 de cursus "Kosmologie" gevolgd.  Zij zijn nu ingewijd in de mysteries van het universum.

In het laatste kwartaal van 2011 heeft een van de leden van de astronomieclub, Truus van de Heijden, de cursus “De grote vragen over de kosmos” aan de HOVO- VU Amsterdam gevolgd. Het enthousiasme waarmee ze dit heeft gedaan werkte op een aantal andere leden zo aanstekelijk dat die nu ook aan de HOVO- VU Amsterdam de cursus “kosmologie” gaan volgen.

Hieronder leest u Truus haar belevenissen over de cursus “De grote vragen over de kosmos”.

In het najaar van 2011 heb ik een cursus "De grote vragen over de kosmos" gevolgd aan de HOVO- VU. HOVO staat voor hoger onderwijs voor ouderen, 55 +. Verschillende opvattingen over ontstaan en evolutie van het heelal werden behandeld in 5 colleges. Opvattingen van wetenschappers maar ook van filosofen, zoals Plato, Aristoteles en Spinoza. Leiddraad was een boek van Paul Davies: Perfect universum. Hoe komt het, dat ons universum zo fijn is afgesteld, dat zich intelligent leven kon ontwikkelen. De volgende theorieën werden besproken:

A. Het absurde universum: Het is zoals het is, en het staat toevallig leven toe. Veel wetenschappers hebben deze mening.

B. Het unieke universum: Er is een alles verklarende wiskundige theorie, volgens de wetten van de fysica, die we nog niet kennen.

C. Het multiversum: Moderne kosmologische modellen wijzen sterk naar het bestaan van een groot aantal universa en dan is de oerknal, die ons heelal deed ontstaan, er één van velen.

D. Intelligent design. Een algemeen monotheïstisch religieus denkbeeld.

E. Het levensprincipe. Er is een overkoepelende wet, die maakt, dat het universum leven produceert.

F. Het nepuniversum. We leven in een simulatie, wat we als echte wereld aannemen is een ingenieus bedachte virtual realityshow. Standpunt van o.a. Plato. Al deze standpunten hebben aanhangers onder wetenschappers en filosofen.

Tijdens de colleges was er gelegenheid voor discussie, waarvan dankbaar gebruik werd gemaakt. Al met al een boeiend geheel.

Bent u nu ook geïnteresseerd en wilt u zich aansluiten bij ons of informatie krijgen over onze astronomie activiteiten?
U kunt hiervoor contact opnemen met onze secretaris via deze     optie.
 

De overgang van Venus

Het is nog vroeg in het jaar maar het kan nooit kwaad om er nu al aandacht aan te geven:

 

“De overgang van Venus”.

 

venusovergangen zijn periodiek, maar zeer zeldzaam. Een lijst van Venusovergangen staat hieronder in de tabel.

 

Datum van
midden-overgang

Time (UTC)

Opmerking

Start

Midden

Eind

7 december 1631

03:51

05:19

06:47

Voorspeld door Kepler, maar niet waargenomen

4 december 1639

14:57

18:25

21:54

 

Eerste waargenomen overgang door Jeremiah Horrocks

6 juni 1761

02:02

05:19

08:37

3 juni 1769

19:15

22:25

01:35

Kapitein Cooks reis naar Tahiti

9 december 1874

01:49

04:07

06:26

6 december 1882

13:57

17:06

20:15

8 juni 2004

05:13

08:20

11:26

6 juni 2012

22:09

01:29

04:49

11 december 2117

23:58

02:48

05:38

8 december 2125

13:15

16:01

18:48

11 juni 2247

08:42

11:33

14:25

9 juni 2255

01:08

04:38

08:08

13 december 2360

22:32

01:44

04:56

10 december 2368

12:29

14:45

17:01

12 juni 2490

11:39

14:17

16:55

10 juni 2498

03:48

07:25

11:02

 

Zoals blijkt, vinden de overgangen steeds plaats in paren, van elkaar gescheiden met een tussenperiode van acht jaar, afwisselend in de maand juni of december. Maar bij de overgangen tweeduizend jaar geleden vond er slechts één overgang plaats per ca. 110 jaar. Dit komt doordat de koorde die Venus maakt over de zonneschijf steeds iets naar het noorden of het zuiden is verschoven. Als de koorde te ver is verschoven, is de overgang vanaf de aarde niet meer te zien, hoewel Venus en aarde wel in benedenconjuctie staan. Hetzelfde gebeurt ongeveer 2000 jaar in de toekomst. Venusovergangen herhalen zich, met de zojuist genoemde verschuiving, steeds na 243 jaar.

 

De laatste overgang was dus op 8 juni 2004, mogelijk staat dat nog in uw herinnering.

Onderstaand plaatje geeft het pad van Venus over de zonneschijf tijdens deze  overgang, van links naar rechts.

 

http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0a/2004_Venus_Transit.svg/300px-2004_Venus_Transit.svg.png

 

Onze generatie mag zich gelukkig prijzen dat we twee overgangen kunnen waarnemen.

De eerstvolgende overgang is op 6 juni 2012. Hoe of dat is te zien wordt mooi aangegeven op de website: http://transitofvenus.nl .  Klik b.v. op de tab “Where & When” en vervolgens op “Local transit times”. Daar kan je zien om hoe laat je moet gaan kijken (moet het wel onbewolkt zijn), wees wel accuraat want de “zichttijd” is maar kort.

Maar de website heeft veel meer interessante informatie.

Kijk b.v. ook eens op “Wikipedia” onder “Venus overgang”. Daar staan ook bewegende beelden van de overgang in 2004.
Interessant detail: Kepler voorspelde de overgang in 1631, hij overleed in 1630.

 

F.K.

 

 

Komende bijeenkomsten en lezingen voor 2011 op de Vesta Sterrenwacht in Oostzaan

 

Vrijdag 30 september 21:00 - Lezing: Doemsdag in 2012?
22:00 - Film: We „weten” weer eens wat
Vrijdag 7 oktober 
 
21:00 - Lezing: Wat is er aan de hand met het aardmagnetisch veld?
22:00 - Film: Ompoling?
Vrijdag 14 oktober 20.00 uur: 1e Wetenschapsavond
Telescoop: Jupiter
Onderwerp: In de Kuipergordel -2003-EL61
Film: Kosmische botsingen
Zaterdag 15 oktober 20.00 uur: 2e Wetenschapsavond
Telescoop: Jupiter
Onderwerp: Nader te bepalen door U.V.A.
Vrijdag 21 oktober 21:00 - Lezing: De menselijke stamboom I
22:00 - Film: Paleontologie I
Vrijdag 28 oktober 21:00 - Lezing: De menselijke stamboom II
22:00 - Film: Paleontologie II
Vrijdag 4 november 21:00 - Lezing: Hawkings universum
22:00 - Film: Kosmologie
Vrijdag 11 november 21:00 - Lezing: De nieuwe H.botser
22:00 - Film: De grote Hadronenbotser in Genève
Vrijdag 18 november 21:00 - Lezing: Ruimteschip Aarde
22:00 - Film: Ruimteschip Aarde
Vrijdag 25 november 21:00 - Lezing: Vreemde dingen in het heelal
22:00 - Film: De eigenaardigheden
Donderdag 1 december 19:45 - Het LOFAR-project, door Dr. ir. Mark Bentum **
Vrijdag 2 december 21:00 - Lezing: Gezichten van Aliëns
22:00 - Film: Naar een andere werkelijkheid
Vrijdag 9 december 21:00 - Lezing: Hoe een planeet ten onder kan gaan
22:00 - Film: Een scenario
Vrijdag 16 december 21:00 - Lezing: Interessante exoplaneten
22:00 - Film: Waar we naar zoeken
Vrijdag 23 december 21:00 - Lezing: Leven en dood van een ster
22:00 - Film: De evolutie van een ster
Vrijdag 30 september 21:00 - Lezing: Gamma-uitbarstingen
22:00 - Film: Daar zeg je „U” tegen



 

Op de cursus Kosmologie  is uitvoerig aandacht besteed aan het onderwerp "Snaartheorie".
Cursist Jaap Braak heeft het internet bekeken en is o.a terecht gekomen op de website:
www.ted.com .
Op deze website staan vele video's van diverse lezingen over allerlei onderwerpen.
Hieronder zijn 2 lezingen overgenomen van deze website en voorzien van Nederlandse ondertiteling.

Klik direct op op het startpijltje van de video en de lezing gaat van start.

Brian Greene is een Amerikaans fysicus.
Hij is professor aan de Colombia University's Instituut for strings, kosmologie en astrodeeltjesfisica.

Brian Greene legt in deze lezing op een duidelijke en begrijpelijke wijze de "Supersnarentheorie" uit.  Het idee dat minescule strengen van energie trillen in wel 11 dimensies. Elk deeltje creëert een kracht in het universum.

Bron: www.ted.com

Janna Levin is een Amerikaan fysicus.
Zij is hoogleraar  natuurkunde en sterrenkunde aan het Barnard College van de Colombia University.

"
We zien de ruimte als een stille plaats."

Maar volgens de fysicus Janna Levin heeft het universum zijn eigen soundtrack - een compositie opgebouwd uit sommige van de meest dramatische gebeurtenissen in het heelal. Zo bonken zwarte gaten op de ruimte-tijd als een drum. Een toegankelijke en horizon-verbredende muzikale wandeling door het universum.

Bron: www.ted.com

 

 

 

 

Ariane - 5 raket

 

 

 

Dubbelklik op de foto voor meer foto's.

Bezoek aan Estec en het Space Expo op zaterdag 27 november,   

Op zaterdag 27 november hadden om 10.45 uur maar liefst 20 belangstellenden zich verzameld in de verwarmde entree van het Space Expo in Noordwijk.

De  Space Expo is een ruimtevaarttentoonstelling waar van alles over ruimtevaart is te zien en te beleven. Naast de rijke historie toont Space Expo ook de toepassingen én de techniek achter de ruimtevaart. Met de rondleiding werd het bezoek aan extra leerzaam. De rondleider van Space Expo nam ons mee door de expositie en vertelde over de modernste ontwikkelingen.
* Een huidige raket bereikt in 8,5 minuut een snelheid van zo’n 28.000 km/uur.
* De temperatuur in de ruimte varieert van + 150º c tot - 150º c.
* De verbrandingstemperatuur in de dampkring is zo’n 1700 tot 2000º c.
* De brandstof voor de raketmotoren bestaat uit vloeibare waterstof en zuurstof, vroeger was dat kerosine en zuurstof.
* De Ariane 5 raket is een nagenoeg compleet nieuw ontwerp. De twee vulbare laagste trappen zijn vervangen door een enkele, cryogene kerntrap. Dit versimpelt de stapel, samen met het gebruik van een enkele kernmotor. Omdat de kern zijn eigen gewicht niet kan dragen, zijn er twee “vastebrandstofboosters” aan de zijkanten gehangen. De boosters kunnen worden teruggehaald voor onderzoek maar kunnen niet worden hergebruikt. De bovenste trap is vulbaar en herstartbaar, aangedreven door één enkele Aestus-motor.
* De enorme hoeveelheid stoom, welke vrijkomt bij de start van een raket, komt door de verdamping van water in grote voorraadbunkers onder de startopstelling.

 Dit waren enkele van de vele wetenswaardigheden die we te horen kregen en waar je als gewoon mens niet bij stilstaat. We zagen een proefmodel van het onderstel van een Ariane raket, waarmee een start werd nagebootst, liepen langs de vele soorten en modellen van satellieten en kregen een interessante uitleg over de moderne middelen op het gebied van communicatie en navigatie. Ook kregen we een goede indruk van de psychologische en emotionele uitdagingen waaraan de mannen en vrouwen worden blootgesteld door een half jaar lang in het International Space Station ISS met elkaar te werken en te leven. 

Daarna gingen we met de “Space Train” naar ESTEC, de grootste vestiging van de Europese Ruimtevaartorganisatie ESA. Vrijwel alle ruimtevaartprojecten van ESA worden hier bedacht en getest tijdens hun verschillende ontwikkelingsfases. ESA bouwt niet zelf satellieten, maar definieert onderzoeksdoelen en maakt een pakket van eisen waaraan de satelliet en zijn onderzoeksinstrumenten moeten voldoen. Vervolgens wordt de opdracht tot ontwikkeling en bouw uitbesteed aan de industrieën van de landen die lid zijn van ESA. In simulatoren van verschillende grootte (de grootste, de "Large Space Simulator" heeft een inhoud van 2300 m3) kunnen de omstandigheden die in de ruimte heersen, zoals vacuüm, temperatuur en zonnestraling, nagebootst worden. Ook de extreme omstandigheden waaraan een satelliet wordt blootgesteld tijdens de lancering (vibraties en extreem lawaai), kunnen worden gesimuleerd.
Omdat een satelliet wanneer hij eenmaal is gelanceerd vrijwel nooit gerepareerd kan worden, zijn de testen die uitgevoerd worden intensief en langdurig. Testcampagnes duren vaak maanden, totdat ESA ervan overtuigd is dat het risico van falen minimaal is. Tijdens de rondleiding bezochten we onder andere de testfaciliteiten voor satellieten en het informatiecentrum voor het International Space Station (ISS). We zagen o.a. de testopstellingen (ja- ja, er zijn meer testopstellingen dan alleen maar op het Shelllab.) voor radio- navigatie- temperatuur- geluid en trillingsonderzoek (de grootste “tril- testopstelling” van Europa met trillingen tot 7,5 op de schaal van Richter). Ook het informatiecentrum voor het International Space Station (ISS) was te zien met op grote schermen de koers van het ISS.

Zo rond de klok van 15.00 uur waren we weer terug op het Space Expo en konden we terug zien op een geslaagde dag vol met interessante informatie.  

Frans Kint